Jest, są, nie ma… czyli konstrukcja IL Y A po francusku
Karolina
środa, 14 stycznia 202614.01.2026
Język:
Dzisiaj uporządkujemy sobie informacje o zwrocie bezosobowym il y a – jest, są. Te trzy słówka bardzo przydają się w codziennej komunikacji, dlatego że możemy ich użyć do opisu zarówno przestrzeni, jak i czasu. Zwrot il y a warto znać, bo Francuzi bardzo często po niego sięgają.
Czym jest il y a?
Il y a (jest, są, znajduje się, znajdują się) to zwrot bezosobowy, po którym stawiamy rzeczownik w liczbie pojedynczej lub mnogiej z rodzajnikiem nieokreślonym (un, une, des) lub cząstkowym (du, de la, de l’). Tak więc niezależnie od tego, czy mówimy o jednej rzeczy, czy ich większej liczbie/ilości – forma zwrotu zawsze będzie taka sama.
Zastosowanie zwrotu il y a
Obecność lub brak
Za pomocą il y a możemy wyrazić obecność lub brak czegoś, np.:
Il y a des appartements.
Są mieszkania.
Il y a une piscine.
Jest basen.
Il n’y a pas de piscine.
Nie ma basenu.
Lokalizacja
Il y a używamy także, gdy mówimy o miejscu. Spójrz:
Il y a une boîte aux lettres au coin de la rue.
Na rogu ulicy jest skrzynka na listy.
En face, il y a des boutiques.
Naprzeciwko są butiki.
Wyrażenia określające miejsce lub czas stawiamy po rzeczowniku albo przed il y a.
Czas
Zwrot il y a może odnosić się również do czasu:
Il y a un concert demain.
Jutro jest koncert.
Il y a des cours d’anglais l’après-midi.
Po południu są zajęcia z angielskiego.
Il y a – odmiana
Gdy odmieniamy zwrot il y a (jest, są), bierzemy pod uwagę element a (tak jak 3. os. l. poj. od avoir – il a). Zobacz, jak zmienia się zwrot w różnych czasach:
il y a – jest / są / znajduje się / znajdują się – le présent
il y avait – był / było / była / byli / znajdowało się itd. – l’imparfait
il y aura – będzie / będą / odbędzie się / odbędą się – le futur simple
Pytania z il y a
Jak wiesz, pytania w języku francuskim możemy zadawać na trzy sposoby w zależności od sytuacji. W języku pisanym częściej sięgamy po inwersję, natomiast w mowie potocznej używamy głównie zwrotu est-ce que oraz intonacji. Poniżej przedstawiamy, jak wpleść zwrot il y a do pytań.
W języku standardowym pytanie zadajemy z wyrażeniem est-ce que. Zwróć uwagę na elizję:
Est-ce qu’il y a une station de métro près d’ici ?
Czy w pobliżu jest stacja metra?
Inwersja
W języku starannym pytanie zadamy za pomocą inwersji. Il y a przyjmuje wówczas formę y a-t-il. Il przenosimy na koniec zwrotu, za a, zaś pomiędzy nimi wstawiamy -t-, aby uniknąć spotkania dwóch samogłosek. Spójrz na zdania:
Près d’ici, il y a une pharmacie.
Niedaleko jest apteka.
Y a-t-il une pharmacie près d’ici ?
Czy jest niedaleko apteka?
Intonacja
Najprostszym sposobem jest zmiana intonacji. Popatrz:
Il y a combien de pièces dans cet appartement ?
Ile jest pomieszczeń w tym mieszkaniu?
Wyraz pytający możemy postawić na początku zdania:
Combien de pièces il y a dans cet appartement ?
Pamiętajmy, że pytania możemy też zadawać za pomocą wyrażenia est-ce que po wyrazie pytającym, np.:
Combien de personnes est-ce qu’il y a dans le groupe ?
W formie przeczącej powstaje elizja ne + y = n’y. Po przeczeniu użyjemy przyimka de przed rzeczownikiem zamiast rodzajnika nieokreślonego i cząstkowego, np.:
Zwrot il y a jest podstawowym elementem francuskiej komunikacji. Pozwala mówić o istnieniu lub braku, miejscu, czasie. Jego dobra znajomość znacznie ułatwia budowanie poprawnych i naturalnych zdań po francusku.
Chcesz oswoić najczęstsze francuskie konstrukcje?
Rozpocznij naukę francuskiego w aplikacji do nauki języków Prestonly. Wypróbuj bezpłatnie przez 7 dni i zyskaj:
Dostęp do nauki wybranego języka i 4 tryby nauki: fiszki, słuchanie, pisanie, wymowa.
Ponad 1200 lekcji z zakresu codziennej komunikacji, słownictwa, gramatyki i języka biznesowego.
Inteligentny Algorytm Powtórek, który analizuje Twoje postępy w nauce.
Ponad 250 godzin nagrań prawdziwych native speakerów.