Jest, są, nie ma… czyli konstrukcja IL Y A po francusku

Dzisiaj uporządkujemy sobie informacje o zwrocie bezosobowym il y a – jest, są. Te trzy słówka bardzo przydają się w codziennej komunikacji, dlatego że możemy ich użyć do opisu zarówno przestrzeni, jak i czasu. Zwrot il y a warto znać, bo Francuzi bardzo często po niego sięgają.

Czym jest il y a?

Il y a (jest, są, znajduje się, znajdują się) to zwrot bezosobowy, po którym stawiamy rzeczownik w liczbie pojedynczej lub mnogiej z rodzajnikiem nieokreślonym (un, une, des) lub cząstkowym (du, de la, de l’). Tak więc niezależnie od tego, czy mówimy o jednej rzeczy, czy ich większej liczbie/ilości – forma zwrotu zawsze będzie taka sama.

Zastosowanie zwrotu il y a

Obecność lub brak

Za pomocą il y a możemy wyrazić obecność lub brak czegoś, np.:

Il y a des appartements.
Są mieszkania.

Il y a une piscine.
Jest basen.

Il n’y a pas de piscine.
Nie ma basenu.

Lokalizacja

Il y a używamy także, gdy mówimy o miejscu. Spójrz:

Il y a une boîte aux lettres au coin de la rue.
Na rogu ulicy jest skrzynka na listy.

En face, il y a des boutiques.
Naprzeciwko są butiki.

Wyrażenia określające miejsce lub czas stawiamy po rzeczowniku albo przed il y a.

Czas

Zwrot il y a może odnosić się również do czasu:

Il y a un concert demain.
Jutro jest koncert.

Il y a des cours d’anglais l’après-midi.
Po południu są zajęcia z angielskiego.

Il y a – odmiana

Gdy odmieniamy zwrot il y a (jest, są), bierzemy pod uwagę element a (tak jak 3. os. l. poj. od avoir il a). Zobacz, jak zmienia się zwrot w różnych czasach:

  • il y a – jest / są / znajduje się / znajdują się – le présent

  • il y avait – był / było / była / byli / znajdowało się itd. – l’imparfait

  • il y a eu – był / było / była / byli itd. – le passé composé

  • il y aura – będzie / będą / odbędzie się / odbędą się – le futur simple

Pytania z il y a

Jak wiesz, pytania w języku francuskim możemy zadawać na trzy sposoby w zależności od sytuacji. W języku pisanym częściej sięgamy po inwersję, natomiast w mowie potocznej używamy głównie zwrotu est-ce que oraz intonacji. Poniżej przedstawiamy, jak wpleść zwrot il y a do pytań.

A jeśli francuskie pytania nadal spędzają Ci sen s powiek, koniecznie przeczytaj nasz artykuł: Zacznij zadawać pytania po francusku.

Pytania z est-ce que

W języku standardowym pytanie zadajemy z wyrażeniem est-ce que. Zwróć uwagę na elizję:

Est-ce qu’il y a une station de métro près d’ici ?
Czy w pobliżu jest stacja metra?

Inwersja

W języku starannym pytanie zadamy za pomocą inwersji. Il y a przyjmuje wówczas formę y a-t-il. Il przenosimy na koniec zwrotu, za a, zaś pomiędzy nimi wstawiamy -t-, aby uniknąć spotkania dwóch samogłosek. Spójrz na zdania:

Près d’ici, il y a une pharmacie.
Niedaleko jest apteka.

Y a-t-il une pharmacie près d’ici ?
Czy jest niedaleko apteka?

Intonacja

Najprostszym sposobem jest zmiana intonacji. Popatrz:

Il y a combien de pièces dans cet appartement ?
Ile jest pomieszczeń w tym mieszkaniu?

Wyraz pytający możemy postawić na początku zdania:

  • Combien de pièces il y a dans cet appartement ?

Pamiętajmy, że pytania możemy też zadawać za pomocą wyrażenia est-ce que po wyrazie pytającym, np.:

  • Combien de personnes est-ce qu’il y a dans le groupe ?

Zwróć uwagę na elizję est-ce qu’il (que + il).

Przeczenie z il y a

W formie przeczącej powstaje elizja ne + y = n’y. Po przeczeniu użyjemy przyimka de przed rzeczownikiem zamiast rodzajnika nieokreślonego i cząstkowego, np.:

Il y a un problème.
Jest problem.

Il n’y a pas de problème.
Nie ma problemu.

Il y a de l’argent dans ton porte-monnaie ?
Czy są pieniądze w twojej portmonetce?

Il n’y a pas d’argent dans mon porte-monnaie.
Nie ma pieniędzy w mojej portmonetce.

Więcej o przeczeniach dowiesz się z naszego tekstu: La négation – przeczenia w języku francuskim.

Il y a i zaimek en

Po zwrocie il y a rzeczownik, który ma zwykle rodzajnik nieokreślony, możemy zastąpić zaimkiem en.

Postawimy go między y oraz a i całe wyrażenie il y en a wymówimy iljąna [iljɑ̃na].

Il y a des pommes ? Oui, il y en a quatre.
Są jabłka? Tak, są cztery.

Przeczenie w takiej konstrukcji przybiera formę il n’y en a pas, wymawianą ilniąnapa [ilnjɑ̃napa].

Il y a des pommes ? Non, il n’y en a pas.
Są jabłka? Nie, nie ma.

Rozwinięcie tego wątku znajdziesz w naszym wpisie: Francuskie zaimki Y i EN.

Podsumowanie

Zwrot il y a jest podstawowym elementem francuskiej komunikacji. Pozwala mówić o istnieniu lub braku, miejscu, czasie. Jego dobra znajomość znacznie ułatwia budowanie poprawnych i naturalnych zdań po francusku.

Chcesz oswoić najczęstsze francuskie konstrukcje?

Rozpocznij naukę francuskiego w aplikacji do nauki języków Prestonly. Wypróbuj bezpłatnie przez 7 dni i zyskaj:

  • Dostęp do nauki wybranego języka i 4 tryby nauki: fiszki, słuchanie, pisanie, wymowa.
  • Ponad 1200 lekcji z zakresu codziennej komunikacji, słownictwa, gramatyki i języka biznesowego.
  • Inteligentny Algorytm Powtórek, który analizuje Twoje postępy w nauce.
  • Ponad 250 godzin nagrań prawdziwych native speakerów.

Entraînons-nous !

Czas na ćwiczenia! Przetłumacz poniższe zdania z języka polskiego na francuski, wykorzystując zasady dotyczące zwrotu bezosobowego il y a.

  1. W tej gazecie jest dużo ogłoszeń.
    Dans ce journal, il y a beaucoup d’annonces.

  2. Ile jest pomieszczeń w tym mieszkaniu?
    Il y a combien de pièces dans cet appartement ?

  3. Co jest do zwiedzania w centrum?
    Qu’est-ce qu’il y a à visiter dans le centre ?

  4. Nie ma dużo pieniędzy na moim koncie.
    Il n’y a pas beaucoup d’argent sur mon compte.

  5. Czy (gdzieś) tutaj jest winda?
    Est-ce qu’il y a un ascenseur par ici ?

  6. W lodówce jest szynka i ser.
    Il y a du jambon et du fromage dans le frigo.

Więcej z języka francuskiego

Ewa

Zaimki dzierżawcze w języku francuskim

Czas na przypomnienie podstawowych informacji o adjectifs et pronoms possessifs, czyli o zaimkach dzierżawczych, które pozwalają na wyrażenie przynależności (kiedy coś należy do kogoś).

Karolina

Wszystko o francuskich rodzajnikach określonych i nieokreślonych

W języku francuskim występują trzy typy rodzajników: nieokreślone, określone, cząstkowe. W tym artykule omówimy użycie rodzajników nieokreślonych i określonych. Przeczytaj i zrozum, jakie informacje o rzeczowniku przekazuje każdy z nich.

Ewa

Elizja i łączenia międzywyrazowe w języku francuskim

Język francuski wydaje się wielu osobom trudny głównie ze względu na wymowę. Dlatego wyjaśniamy dwa podstawowe zagadnienia fonetyczne, dzięki którym łatwiej opanujesz rozumienie tekstu mówionego. Zapraszamy Cię do świata elizji i łączeń międzywyrazowych.