Wszystko o francuskich rodzajnikach okre艣lonych i nieokre艣lonych

W j臋zyku francuskim wyst臋puj膮 trzy typy rodzajnik贸w: nieokre艣lone, okre艣lone, cz膮stkowe. Istniej膮 te偶 formy 艣ci膮gni臋te. W tym artykule om贸wimy u偶ycie rodzajnik贸w nieokre艣lonych i okre艣lonych. Przyjrzymy si臋, jakie informacje o rzeczowniku przekazujemy, stosuj膮c taki, a nie inny rodzajnik.

Rodzajnik nieokre艣lony

Rodzajnik nieokre艣lony(l'article ind茅fini) wskazuje na rzecz lub osob臋, kt贸ra nie jest jeszcze znana i kt贸ra zosta艂a wymieniona po raz pierwszy w rozmowie lub w tek艣cie. Informuje te偶, 偶e jest to jedna z wielu rzeczy/os贸b, bli偶ej nieokre艣lona, i mo偶e znaczy膰 jaki艣, jaka艣, jacy艣, jakie艣:

  • un 鈥 r. m臋ski

  • une 鈥 r. 偶e艅ski

  • des 鈥 liczba mnoga, r. m臋ski i r. 偶e艅ski.

Uwaga!聽W j臋zyku francuskim nie ma rodzaju nijakiego rzeczownika.


Rodzajnik贸w nieokre艣lonych u偶ywamy:

  • gdy po raz pierwszy przedstawiamy jak膮艣 rzecz lub osob臋, dlatego wyst臋puje po zwrotach prezentuj膮cych c鈥檈st / ce sont / voil脿 /聽 il y a

    Voil脿 une proposition int茅ressante.
    Oto interesuj膮ca propozycja.
    Po zwrotach c鈥檈st鈥, ce sont鈥 nazw臋 narodowo艣ci poprzedzimy rodzajnikiem i napiszemy zawsze du偶膮 liter膮. Por贸wnajmy:
    Il est polonais.
    On jest Polakiem.
    C鈥檈st un Polonais.
    To jest Polak.


Uwaga! Rodzajnik nieokre艣lony un/une/des opuszczamy po przeczeniu i zast臋pujemy go przyimkiem de:

Il y a un probl猫me.
Jest problem.

Il n鈥檡 a pas de probl猫me.
Nie ma problemu.

Rodzajnik okre艣lony

Gdy m贸wimy o czym艣, co jest znane zar贸wno tobie, jak i rozm贸wcy, u偶yjemy rodzajnika okre艣lonego (l'article d茅fini). Oto jego formy:

  • le 鈥 r. m臋ski lp.
    le continent 鈥 kontynent

  • la 鈥 r. 偶e艅ski lp.
    la rivi猫re 鈥 rzeka

  • l鈥 鈥 r. 偶e艅ski, r. m臋ski lp. przed samog艂osk膮 lub h niemym
    l鈥檃mi 鈥 przyjaciel, l鈥檃mie 鈥 przyjaci贸艂ka, l鈥檋iver 鈥 zima

  • les 鈥 r. m臋ski, r. 偶e艅ski., lm.
    les amis 鈥 przyjaciele, les amies 鈥 przyjaci贸艂ki


Rodzajniki okre艣lone stosujemy, gdy:

  • m贸wimy o rzeczy jedynej w swoim rodzaju lub takiej, kt贸r膮 wszyscy znaj膮, np.: le soleil (s艂o艅ce), la lune (ksi臋偶yc), la nature (natura)

    Le ciel est couvert aujourd鈥檋ui.
    Niebo jest dzi艣 zachmurzone.

  • dodajemy informacj臋 o rzeczy/osobie, o kt贸rej ju偶 wspomnieli艣my

    J鈥檃i achet茅 une voiture. La voiture n鈥檈st pas neuve.
    Kupi艂am samoch贸d. Samoch贸d nie jest nowy.

  • rzecz jest znana, widoczna w konkretnej sytuacji, wiadomo dok艂adnie, o jak膮 rzecz/osob臋 chodzi

    Tu peux me passer les cl茅s ? Elles sont sur la table.
    Mo偶esz mi poda膰 klucze? S膮 na聽stole.

  • rzecz jest znana ze wzgl臋du na czynno艣ci zwyczajowo wykonywane

    Va 脿 la boulangerie et 脿 la pharmacie, s鈥檌l te pla卯t.
    Prosz臋 id藕 do piekarni i apteki.

  • rzeczownik jest okre艣lony przez kontekst, tzn. przez inny rzeczownik (relacja przynale偶no艣ci) lub zdanie wzgl臋dne

    la fin des vacances
    koniec wakacji
    les jeunes qui sont arriv茅s au concert
    m艂odzie偶, kt贸ra przyjecha艂a na koncert
    Pami臋taj, 偶e w obecno艣ci przyimka lub de powstaj膮 formy 艣ci膮gni臋te rodzajnika: au, aux, du, des.


Le/la/les u偶yjemy te偶:

  • z wi臋kszo艣ci膮 nazw geograficznych
    la Belgique (Belgia), l鈥橴kraine (Ukraina), la Provence (Prowansja), le Danube (Dunaj), la Vistule (Wis艂a), la Sil茅sie (艢l膮sk), les Alpes (Alpy) Uwaga! Przed nazwami tych pa艅stw nie postawimy rodzajnika: Monaco, Andorre, Cuba, Isra毛l.

  • w oznaczaniu miary, ceny, wagi

    le beurre 脿 deux euros la livre
    mas艂o po dwa euro za funt

  • przed nazwami cz臋艣ci cia艂a zamiast zaimka dzier偶awczego

    Jean s鈥檈st cass茅 la jambe.
    Jean z艂ama艂 sobie nog臋.
    Zaimek dzier偶awczy mo偶e wprowadzi膰 pewien niuans znaczeniowy:
    J鈥檃i de nouveau mal 脿 ma jambe.
    Zn贸w boli mnie ta moja noga.

  • przed nazwami p贸r roku, 艣wi膮t oraz przed datami

    Cette ann茅e, la Toussaint tombe un mardi.
    W tym roku dzie艅 Wszystkich 艢wi臋tych wypada we wtorek.

  • w tytu艂ach grzeczno艣ciowych
    le Premier ministre 鈥 premier, les Kowalski 鈥 pa艅stwo Kowalscy

  • po czasownikach (r贸wnie偶 w formie przecz膮cej)
    aimer 鈥 kocha膰, adorer 鈥 uwielbia膰, admirer 鈥 podziwia膰, pr茅f茅rer 鈥 wole膰, d茅tester 鈥 nienawidzi膰

  • w stopniu najwy偶szym przymiotnika

    la plus belle journ茅e de la vie
    najpi臋kniejszy dzie艅 w 偶yciu

  • przed nazwami j臋zyk贸w i mieszka艅c贸w miast, pa艅stw, kontynent贸w
    le flamand 鈥 flamandzki, les Toulousains 鈥 tuluzanie, les Australiens 鈥 Australijczycy

  • w towarzystwie rzeczownik贸w, kt贸re nazywaj膮 co艣, co jest nazw膮 ca艂ej kategorii przedmiot贸w, nazw膮 og贸ln膮

    Les fruits ont beaucoup de vitamines.
    Owoce maj膮 du偶o witamin.
    Le lait est bon pour les enfants.
    Mleko jest dobre dla dzieci.

Chcesz w ko艅cu opanowa膰 francuskie rodzajniki?

Rozpocznij nauk臋 francuskiego w aplikacji do nauki j臋zyk贸w Prestonly. Wypr贸buj bezp艂atnie przez 7 dni i zyskaj:

  • Dost臋p do nauki wybranego j臋zyka i 4 tryby nauki: fiszki, s艂uchanie, pisanie, wymowa.
  • Ponad 1200 lekcji z zakresu codziennej komunikacji, s艂ownictwa, gramatyki i j臋zyka biznesowego.
  • Inteligentny Algorytm Powt贸rek, kt贸ry analizuje Twoje post臋py w nauce.
  • Ponad 250 godzin nagra艅 prawdziwych native speaker贸w.

Pomini臋cie rodzajnika

Rzeczownik nie zawsze wymaga towarzystwa rodzajnika. W j臋zyku francuskim rodzajnik pominiemy:

  • przed nazwami miast, z wyj膮tkiem le Havre, la Rochelle, le Caire, la Havane

  • przed nazwami miesi臋cy

    Janvier est le premier mois de l鈥檃nn茅e.
    Stycze艅 to pierwszy miesi膮c roku.
    Ale: le mois de janvier 鈥 miesi膮c stycze艅.

  • przed nazwami dni tygodnia, kiedy odnosz膮 si臋 do najbli偶szych dni

    Samedi, on ira au th茅芒tre.
    W sobot臋 p贸jdziemy do teatru.

  • po s艂owach okre艣laj膮cych ilo艣膰, np.: beaucoup de 鈥 du偶o, peu de 鈥 ma艂o, un paquet de 鈥 paczka, une bouteille de 鈥 butelka

    Pour les enfants, j鈥檃i pris une bo卯te de chocolats et un sachet de bonbons.
    Dla dzieci wzi膮艂em pude艂ko czekoladek i paczk臋 cukierk贸w.

Podsumowanie

Rodzajniki nie wyst臋puj膮 w j臋zyku polskim, co mo偶e sprawia膰 pewne problemy. Mamy nadziej臋, 偶e dzi臋ki lekturze artyku艂u zdob臋dziesz wiedz臋 na temat rodzajnik贸w w j臋zyku francuskim, co pomo偶e Ci lepiej opanowa膰 t臋 cz臋艣膰 gramatyki i poprawi膰 umiej臋tno艣ci j臋zykowe.

Entra卯nons-nous !

Przet艂umacz poni偶sze zdania z j臋zyka polskiego na francuski, stosuj膮c zasady opisane powy偶ej.

  1. To jaka艣 kobieta.
    C鈥檈st une femme.

  2. To s膮 Francuzi i Francuzki.
    Ce sont des Fran莽ais et des Fran莽aises.

  3. Chcesz pojecha膰 w Tatry?
    Tu veux aller dans les Tatras ?

  4. Jest p贸藕no, trzeba wzi膮膰 taks贸wk臋.
    Il est tard, il faut prendre un taxi.

  5. Dzisiaj 艣wieci s艂o艅ce.
    Aujourd鈥檋ui, le soleil brille.

  6. Jutro jest koncert.
    Il y a un concert demain.

  7. Postaw talerze na stole i przynie艣 owoce.
    Mets les assiettes sur la table et apporte les fruits.

  8. Premier rz膮du uda艂 si臋 na 艁otw臋 z wizyt膮 oficjaln膮.
    Le Premier ministre s鈥檈st rendu en Lettonie en visite officielle.

Wi臋cej z j臋zyka francuskiego

Ewa

Zaimki dzier偶awcze w j臋zyku francuskim

Czas na przypomnienie podstawowych informacji o adjectifs et pronoms possessifs, czyli o zaimkach dzier偶awczych, kt贸re pozwalaj膮 na wyra偶enie przynale偶no艣ci (kiedy co艣 nale偶y do kogo艣).

Ewa

Elizja i 艂膮czenia mi臋dzywyrazowe w j臋zyku francuskim

J臋zyk francuski wydaje si臋 wielu osobom trudny g艂贸wnie ze wzgl臋du na wymow臋. Dlatego wyja艣niamy dwa podstawowe zagadnienia fonetyczne, dzi臋ki kt贸rym 艂atwiej opanujesz rozumienie tekstu m贸wionego. Zapraszamy Ci臋 do 艣wiata elizji i 艂膮cze艅 mi臋dzywyrazowych.