Imperativ ÔÇô tryb rozkazuj─ůcy w niemieckim

Tryb rozkazuj─ůcy (po niemiecku Imperativ) mo┼╝e wyra┼╝a─ç polecenie, pro┼Ťb─Ö, propozycj─Ö, rad─Ö, apel o co┼Ť, ostrze┼╝enie lub instrukcj─Ö.

Niemiecki tryb rozkazuj─ůcy ÔÇô zasady tworzenia

Zdania w trybie rozkazuj─ůcym dla du

Formy trybu rozkazuj─ůcego dla 2. os. l. poj. (du) tworzymy poprzez odrzucenie zaimka du oraz ko┼äc├│wki -st od formy czasu tera┼║niejszego, np.:

  • du machst Ôćĺ Mach! ÔÇô R├│b!

  • du kaufst Ôćĺ Kauf! ÔÇô Kup!


Zapamiętaj szczegółowe zasady tworzenia tych form przedstawione poniżej.

1. Aby ułatwić wymowę, pozostawiamy -e w formach czasowników, których temat kończy się na d lub t, np.:

  • Du antwortest Ôćĺ Antworte! ÔÇô Odpowiedz!

  • Du arbeitest Ôćĺ Arbeite! ÔÇô Pracuj!

2. W trybie rozkazuj─ůcym zostaj─ů zachowane wymiany samog┼éosek e na i oraz e na ie, np.:

  • Du hilfst Ôćĺ Hilf! ÔÇô Pom├│┼╝!

  • Du liest Ôćĺ Lies! ÔÇô Czytaj!

3. Czasowniki nieregularne, w kt├│rych odmianie wyst─Öpuje wymiana samog┼éoski┬árdzennej a na ├Ą, w trybie rozkazuj─ůcym trac─ů przeg┼éos, np.:

  • Du f├Ąhrst Ôćĺ Fahr! ÔÇô Jed┼║!

Wi─Öcej o czasownikach nieregularnych i ich odmianie przeczytasz w artykule: Odmiana czasownik├│w w czasie Pr├Ąsens

Zdania w trybie rozkazuj─ůcym dla ihr

Tworzenie form trybu rozkazuj─ůcego dla 2. os. l. mn. (ihr) nie jest skomplikowane. Wystarczy usun─ů─ç zaimek osobowy ihr, np.:

  • Ihr wartet Ôćĺ Wartet! ÔÇô Czekajcie!

  • Ihr esst Ôćĺ Esst! ÔÇô Jedzcie!


Zapami─Ötaj, ┼╝e przy tworzeniu form trybu rozkazuj─ůcego:

  • w przypadku czasownik├│w zwrotnych nale┼╝y odmieni─ç zaimek sich, np.

  • czasowniki rozdzielnie z┼éo┼╝one rozdzielaj─ů si─Ö, np.

    • Du stehst auf Ôćĺ Steh auf! ÔÇô Wsta┼ä!


W potocznych wypowiedziach w trybie rozkazuj─ůcym cz─Östo u┼╝ywana jest partyku┼éa mal, np.:

  • Komm mal! ÔÇô Chod┼║!

  • Guck mal! ÔÇô Popatrz!

Nie zmienia ona znaczenia wypowiedzi, ale wzmacnia j─ů. S┼éowo mal jest tu partyku┼é─ů dodawan─ů w celu zach─Öty, nadania przyjaznego zabarwienia. Nie t┼éumaczymy jej na j─Özyk polski.

Zdania w trybie rozkazuj─ůcym dla wir oraz Sie

Dostosowanie formy trybu rozkazuj─ůcego do formy grzeczno┼Ťciowej Sie nie jest trudne. Wystarczy zamieni─ç kolejno┼Ť─ç odmienionego czasownika i podmiotu, np.:

  • Sie warten Ôćĺ Warten Sie! ÔÇô Prosz─Ö (za)czeka─ç!

  • Sie bleiben Ôćĺ Bleiben Sie! ÔÇô Prosz─Ö zosta─ç!


Oto przyk┼éad zdania w trybie rozkazuj─ůcym, w kt├│rym pojawia si─Ö negacja:

Machen Sie das Fenster nicht zu!
Niech pani nie zamyka okna!


Do wypowiedzi z form─ů grzeczno┼Ťciow─ů bardzo cz─Östo jest dodawane s┼éowo bitte, kt├│re mo┼╝e znajdowa─ç si─Ö w r├│┼╝nych miejscach zdania. Por├│wnaj:

Bitte kommen Sie p├╝nktlich!
Prosz─Ö przyj┼Ť─ç/przyjecha─ç punktualnie!

Kommen Sie bitte p├╝nktlich!
Prosz─Ö przyj┼Ť─ç/przyjecha─ç punktualnie!

Kommen Sie p├╝nktlich, bitte!
Prosz─Ö przyj┼Ť─ç/przyjecha─ç punktualnie!

Pamiętajmy, że Sie może odnosić się do form pan/pani/panie/panowie/państwo.


Zamieniaj─ůc kolejno┼Ť─ç czasownika w formie osobowej i podmiotu, mo┼╝emy te┼╝ utworzy─ç zdanie w trybie rozkazuj─ůcym dla 1. os. l. mn. (wir), np.:

  • Wir gehen Ôćĺ Gehen wir! ÔÇô Chod┼║my!

  • Wir kaufen Ôćĺ Kaufen wir etwas zu essen! ÔÇô Kupmy co┼Ť do jedzenia!

Niemiecki tryb rozkazuj─ůcy ÔÇô wyj─ůtki

W liczbie pojedynczej nieregularn─ů form─Ö maj─ů czasowniki sein i haben:

  • sein Ôćĺ Sei! ÔÇô B─ůd┼║!

  • haben Ôćĺ Hab! ÔÇô Miej!


W liczbie mnogiej jedyn─ů form─ů nieregularn─ů jest forma czasownika sein, np.

Seid p├╝nktlich!
B─ůd┼║cie punktualni!


Forma grzeczno┼Ťciowa Sie dla czasownika sein to:

  • Sie sind Ôćĺ Seien Sie! ÔÇô Prosz─Ö by─ç!

Przykłady zdań w Imperativ

Przyjrzyj si─Ö poni┼╝szym zdaniom, aby utrwali─ç sobie r├│┼╝ne formy trybu rozkazuj─ůcego w niemieckim.

Fahr vorsichtig!
Jed┼║ ostro┼╝nie!

Beeil dich, bitte!
Pospiesz si─Ö, prosz─Ö!

Sei nicht so nerv├Âs!
Nie b─ůd┼║ taki nerwowy!

Hab keine Angst!
Nie b├│j si─Ö!

Iss noch etwas!
Zjedz co┼Ť jeszcze!

Fragt den Chef!
Zapytajcie szefa!

Denken wir nach!
Pomy┼Ťlmy!

Nehmen Sie bitte Platz!
Prosz─Ö usi─ů┼Ť─ç!

Chcesz opanowa─ç niemiecki tryb rozkazuj─ůcy?

Rozpocznij naukę niemieckiego w aplikacji do nauki języków Prestonly. Wypróbuj bezpłatnie przez 7 dni i zyskaj:

  • Dost─Öp do nauki wybranego j─Özyka i 4 tryby nauki: fiszki, s┼éuchanie, pisanie, wymowa.
  • Ponad 1200 lekcji z zakresu codziennej komunikacji, s┼éownictwa, gramatyki i j─Özyka biznesowego.
  • Inteligentny Algorytm Powt├│rek, kt├│ry analizuje Twoje post─Öpy w nauce.
  • Ponad 250 godzin nagra┼ä prawdziwych native speaker├│w.

Fragen und Antworten

  • Co to jest Imperativ?
    Imperativ to niemiecki tryb rozkazuj─ůcy.

  • Kiedy stosujemy Imperativ?
    Trybu rozkazuj─ůcego u┼╝ywamy g┼é├│wnie do wyra┼╝ania polece┼ä, ale Imperativ s┼éu┼╝y tak┼╝e do wyra┼╝ania pr├│┼Ťb, propozycj─Ö, rad, apelu, ostrze┼╝enia czy instrukcji.

  • Czy s─ů jakie┼Ť wyj─ůtki w niemieckim trybie rozkazuj─ůcym?
    W liczbie pojedynczej nieregularn─ů form─Ö maj─ů czasowniki sein i haben: sein Ôćĺ Sei! ÔÇô B─ůd┼║!; haben Ôćĺ Hab! ÔÇô Miej! W liczbie wszystkie czasowniki odmieniaj─ů si─Ö regularnie z wyj─ůtkiem sein: sein Ôćĺ Seid! ÔÇô B─ůd┼║cie!

├ťbungszeit

Czas na ─çwiczenia. Przet┼éumacz poni┼╝sze zdania z j─Özyka polskiego na niemiecki, u┼╝ywaj─ůc odpowiednich form niemieckiego trybu rozkazuj─ůcego.

  1. Odpowiedz, prosz─Ö!
    Antworte bitte!

  2. Przyjdźcie punktualnie do szkoły!
    Kommt p├╝nktlich zur Schule!

  3. We┼║ szarlotk─Ö!
    Nimm den Apfelkuchen!

  4. Zapiszcie to!
    Schreibt das auf!

  5. Niech pa┼ästwo jad─ů ostro┼╝nie!
    Fahren Sie vorsichtig!

  6. Przetłumaczcie to zdanie!
    ├ťbersetzt diesen Satz!

  7. Prosz─Ö zamkn─ů─ç okno!
    Machen Sie bitte das Fenster zu!

  8. Prosz─Ö, nie b─ůd┼║ na mnie z┼éy!
    Sei mir bitte nicht b├Âse!

Wi─Öcej z j─Özyka niemieckiego

Karolina

Niemieckie rodzajniki okre┼Ťlone i nieokre┼Ťlone

Rodzajniki informuj─ů nas mi─Ödzy innymi o rodzaju rzeczownika. W j─Özyku niemieckim wyst─Öpuj─ů trzy rodzaje rzeczownik├│w: m─Öski (m), ┼╝e┼äski (f), nijaki (n). Wi─Ökszo┼Ť─ç s┼éownik├│w do okre┼Ťlania rodzaju rzeczownika stosuje oznaczenia maskulin (m), feminin (f), neutrum (n). Wyr├│┼╝niamy dwa typy rodzajnik├│w: okre┼Ťlone i nieokre┼Ťlone.

Karolina

W-Fragen ÔÇô pytania o informacje

Zaimek pytaj─ůcy rozpoczyna tzw. pytania o informacj─Ö, po niemiecku nazywane r├│wnie┼╝ W-Fragen, poniewa┼╝ wszystkie zaimki pytajne rozpoczynaj─ů si─Ö na liter─Ö w.

Karolina

Odmiana zaimk├│w osobowych w j─Özyku niemieckim

Zaimki osobowe (Personalpronomen) w zdaniu zast─Öpuj─ů u┼╝yty wcze┼Ťniej rzeczownik i pomagaj─ů nam unika─ç powt├│rze┼ä. Niemieckie zaimki osobowe przybieraj─ů r├│┼╝ne formy ÔÇô a to dlatego, ┼╝e nie tylko wskazuj─ů osob─Ö i liczb─Ö, ale odmieniaj─ů si─Ö tak┼╝e przez przypadki.