Hiszpa┼äski czasownik by─ç ÔÇô SER

Czy wiesz, ┼╝e w j─Özyku hiszpa┼äskim czasownik by─ç ma a┼╝ trzy odpowiedniki? S─ů to czasowniki ser, estar i haber. Nauka ich prawid┼éowego u┼╝ycia stanowi jedno z wi─Ökszych wyzwa┼ä dla os├│b ucz─ůcych si─Ö j─Özyka hiszpa┼äskiego. Wszystko dlatego, ┼╝e dla ka┼╝dego czasownika zarezerwowane s─ů konkretne konteksty i nie mo┼╝na stosowa─ç ich wymiennie.

Brzmi zagadkowo? Ju┼╝ wszystko wyja┼Ťniamy. W uproszczeniu mo┼╝na powiedzie─ç, ┼╝e SER s┼éu┼╝y do opisu cech sta┼éych, ESTAR u┼╝ywamy, gdy mowa o cechach zmiennych i lokalizacji, a konstrukcje z HAY (form─ů bezosobow─ů czasownika haber) stosujemy, by stwierdzi─ç, ┼╝e co┼Ť istnieje i ile tego jest.

W tym artykule dokładnie przyjrzymy się zastosowaniu i odmianie czasownika SER, a o ESTAR poczytasz tutaj.

Czasownik SER ÔÇô odmiana

Czasownik ser odmienia si─Ö nast─Öpuj─ůco:

yo soy

ja jestem

t├║ eres

ty jeste┼Ť

├ęl/ella/usted es

on/ona/pan/pani jest

nosotros (r. m.) / nosotras (r. ┼╝.) somos

my jeste┼Ťmy

vosotros (r. m.) / vosotras (r. ┼╝.) sois

wy jeste┼Ťcie

ellos/ellas/ustedes son

oni/one/pa┼ästwo s─ů

Form nosotras i vosotras u┼╝ywamy dla grup sk┼éadaj─ůcych si─Ö wy┼é─ůcznie z os├│b p┼éci ┼╝e┼äskiej, a nosotros i vosotros ÔÇô os├│b p┼éci m─Öskiej lub grup mieszanych. S┼éowo ustedes mo┼╝e znaczy─ç panie, panowie lub pa┼ästwo.

Zastosowanie czasownika SER

Czasownik SER stosowany jest, gdy m├│wimy o:

  • cechach sta┼éych, takich jak wygl─ůd, charakter, pochodzenie, zaw├│d, stanowisko, relacja towarzyska czy rodzinna

    Esta casa es grande.
    Ten dom jest du┼╝y.
    To stała cecha budynku, nie można nagle go zmienić na mały.
    Ella es actriz.
    Ona jest aktork─ů.
    Ta kobieta jest z zawodu aktork─ů. Nawet je┼Ťli zmieni profesj─Ö, to u┼╝yjemy czasownika ser.
    Ellos son de Italia.
    Oni s─ů z W┼éoch.
    Oni urodzili si─Ö we W┼éoszech, nie mo┼╝emy cofn─ů─ç czasu i tego zmieni─ç.
    Él es muy amable.
    On jest bardzo miły.
    M├│wimy tu o charakterze, ta osoba jest na co dzie┼ä mi┼éa i ┼╝yczliwa. Gdyby to by┼éa wyj─ůtkowa sytuacja, to u┼╝yliby┼Ťmy czasownika estar.
    Su coche es rojo.
    Ich samoch├│d jest czerwony.
    Ich samochód od zawsze był pomalowany na czerwono, dlatego mówimy o stałej cesze.

  • przynale┼╝no┼Ťci

    Este caf├ę es m├şo.
    Ta kawa jest moja.

  • materiale

    Esta camisa es de algod├│n.
    Ta koszula jest bawełniana.

  • dniu tygodnia, dacie i godzinie

    Hoy es jueves.
    Dzi┼Ť jest czwartek.
    Hoy es 14 de mayo.
    Dzi┼Ť jest 14 maja.
    Son las siete y media.
    Jest 7:30.
    Ale:
    Estamos a martes.
    Mamy wtorek.
    Estamos a 14 de agosto.
    Mamy 14 sierpnia.
    Estamos en primavera.
    Mamy wiosn─Ö.

  • osobach (gdy je przedstawiamy)

    Él es Pablo.
    To jest Pablo.

  • wyra┼╝eniach z przymiotnikami

    Es necesario/importante hacer deportes.
    To jest konieczne/wa┼╝ne, ┼╝eby uprawia─ç sport.

  • miejscu, w kt├│rym odb─Ödzie si─Ö jakie┼Ť wydarzenie, np. koncert, konferencja, spotkanie, wyk┼éad itp.

    La reuni├│n es en el palacio.
    Spotkanie jest w pałacu.

Chcesz skutecznie zapami─Öta─ç, kiedy stosowa─ç hiszpa┼äski czasownik BY─ć?

Rozpocznij naukę hiszpańskiego w aplikacji do nauki języków Prestonly. Testuj za darmo przez 7 dni.

Czasownik SER w pytaniach

Pytania zadajemy, rozpoczynaj─ůc zdanie od czasownika, np. ┬┐Es Juan profesor?. Mo┼╝emy te┼╝ po prostu doda─ç znak zapytania przed zdaniem oznajmuj─ůcym i zaraz po nim, np.

  • Juan es profesor. Ôćĺ ┬┐ Juan es profesor?

SER w zdaniach przecz─ůcych

Przeczenie tworzymy, wstawiaj─ůc przed czasownikiem s┼éowo no, np. Juan no es profesor. Podobnie jak w j─Özyku polskim, je┼Ťli wiadomo, o kim mowa, nie ma potrzeby u┼╝ywania zaimka osobowego (ja, ty, on itd.) jako podmiotu w zdaniu. Nie musimy wi─Öc m├│wi─ç:

  • Nosotros somos amigos de Ana.
    My jeste┼Ťmy przyjaci├│┼émi Any.

Wystarczy powiedzie─ç:

  • Somos amigos de Ana.
    Jeste┼Ťmy przyjaci├│┼émi Any.

Dlatego te┼╝ zaimki osobowe w funkcji podmiotu s─ů zazwyczaj pomijane.

Podsumowanie

Jak widzisz, czasownika SER u┼╝ywamy w wielu sytuacjach. Jest sta┼éym elementem codziennej komunikacji, dlatego znajomo┼Ť─ç jego odmiany i zastosowania jest kluczowa. Warto pami─Öta─ç, ┼╝e czasownika SER wykorzystujemy, gdy m├│wimy o sta┼éych cechach.

¡Hora de práctica!

Przet┼éumacz poni┼╝sze zdania z j─Özyka polskiego na hiszpa┼äski, stosuj─ůc zasady opisane w artykule.

  1. Czy twoja siostra jest brunetk─ů tak jak ty?
    ┬┐Tu hermana es morena, como t├║?

  2. Moje mieszkanie nie jest bardzo du┼╝e.
    Mi piso no es muy grande.

  3. Brigit i Petra s─ů Angielkami.
    Birgit y Petra son inglesas.

  4. Czy pani jest fotografk─ů?
    ┬┐Usted es fot├│grafa?

  5. Jest pierwsza po południu.
    Es la una de la tarde.

  6. Nie jestem dentystk─ů, jestem lekark─ů.
    No soy dentista, soy m├ędica.

  7. Sk─ůd jeste┼Ť?
    ┬┐De d├│nde eres?

  8. Jestem Ana.
    Soy Ana.

Uzupełnij zdania odpowiednimi formami osobowymi czasownika ser.

  1. ┬┐____ buenos amigos de Miguel?
    ┬┐Sois buenos amigos de Miguel? (Jeste┼Ťcie dobrymi przyjaci├│┼émi Miguela?)

  2. Hoy ____ martes.
    Hoy es martes. (Dzisiaj jest wtorek.)

  3. ┬┐____ espa├▒olas? No, ____ polacas.
    ┬┐Sois espa├▒olas? No, somos polacas. (Jeste┼Ťcie Hiszpankami? Nie, jeste┼Ťmy Polkami.)

  4. ┬┐Ustedes ____ hermanos?
    ┬┐Ustedes son hermanos? (S─ů pa┼ästwo rodze┼ästwem?)

  5. Y t├║, ┬┐____ espa├▒ol?
    Y t├║, ┬┐eres espa├▒ol? (A ty, jeste┼Ť Hiszpanem?)

  6. Mi novia ____ budista.
    Mi novia es budista. (Moja dziewczyna jest buddystk─ů.)

  7. Este libro ____ de Olaf.
    Este libro es de Olaf. (To jest ksi─ů┼╝ka Olafa.)

  8. La conferencia ____ en la tercera planta.
    La conferencia es en la tercera planta. (Konferencja jest na trzecim pi─Ötrze.

Więcej z języka hiszpańskiego

Karolina

Pronombres de objeto directo ÔÇô zaimki dope┼énienia bli┼╝szego

Pronombres de objeto directo to zaimki dope┼énienia bli┼╝szego. Mog─ů one zast─Öpowa─ç rzeczownik nie┼╝ywotny lub ┼╝ywotny (osobowy) nazywaj─ůcy osob─Ö lub rzecz, kt├│rej czynno┼Ť─ç bezpo┼Ťrednio dotyczy.

Karolina

Rodzajniki w języku hiszpańskim

W tym wpisie poka┼╝emy, jak u┼╝ywa─ç rodzajnik├│w w j─Özyku hiszpa┼äskim, czyli kr├│tkich wyraz├│w wyst─Öpuj─ůcych przed rzeczownikiem. Znajomo┼Ť─ç rodzajnik├│w pozwala unikn─ů─ç wielu nieporozumie┼ä ÔÇô cz─Östo ich u┼╝ycie lub pomini─Öcie ca┼ékowicie zmienia znaczenie wypowiedzi.

Karolina

Wszystko o hiszpa┼äskich przymiotnikach ÔÇô odmiana i miejsce w zdaniu

Naucz się, jak tworzyć hiszpańskie przymiotniki, i ubarw swoje wypowiedzi. Uważaj na zmienne końcówki i pamiętaj o miejscu przymiotnika w zdaniu.