Zaimki wskazujące w języku francuskim

Adjectifs et pronoms démonstratifs, czyli zaimki wskazujące pozwalają wskazać rzecz lub osobę, o której mowa. Najpierw powiemy o zaimkach przymiotnych (adjectifs): ce/cet, cette, ces, które stoją przed rzeczownikiem. Następnie przyjrzymy się zaimkom rzeczownym (pronoms): celui, celle, ceux, celles, które zastępują rzeczownik. Obu rodzajom francuskich zaimków wskazujących odpowiadają polskie zaimki: ten, ta, ci/te lub tamten, tamta, tamci/tamte.

Adjectifs démonstratifs (zaimki przymiotne wskazujące)

Określniki rzeczownika, które nie tylko informują o jego rodzaju i liczbie, lecz także dokładnie wskazują, o której osobie lub rzeczy mówimy, to zaimki (przymiotne) wskazujące – les adjectifs démonstratifs.

Oto one:

cette (r.ż. lp.)

Cette femme est belleTa kobieta jest piękna.

ce (r.m. lp.)

Ce tableau est moche.Ten obraz jest brzydki.

cet (r.m. lp. przed samogłoską lub h niemym)

Cet ordinateur ne marche pas.Ten komputer nie działa.

Cet homme vient de loin.Ten człowiek przybył z daleka.

ces (r.ż. i r.m. lm.)

Ces garçons apprennent à nager.Ci chłopcy uczą się pływać.

Ces voitures ne sont pas à vendre.Te samochody nie są na sprzedaż.

W różnych sytuacjach życia codziennego musimy umieć wskazać, o kogo lub o co nam dokładnie chodzi. Gdy wskazujemy na daną osobę lub rzecz, która znajduje się bliżej nas (ten, ta, ci, te), po rzeczowniku z zaimkiem wskazującym (ce, cet, cette, ces) i po myślniku postawimy partykułę -ci. Gdy rzecz lub osoba znajduje się dalej (tamten, tamta, tamci, tamte), do rzeczownika dodamy partykułę -là, np.:

Ce magasin-ci est ouvert et ce magasin-là est fermé.
Ten sklep jest otwarty, a tamten jest zamknięty.

Wtedy, gdy nie tworzymy opozycji dwóch rzeczowników (tentamten), w języku codziennym częściej stosujemy partykułę -là, wskazując na jakiś przedmiot/osobę (bez względu na odległość). Jest to sposób na wzmocnienie funkcji wskazującej zaimka. Np.:

Prends ces gants-là.
Weź te rękawiczki.

J’aime ce tableau-là.
Podoba mi się ten obraz.

Gdy chcemy wskazać dodatkowo na miejsce, w którym ktoś lub coś się znajduje, używamy wyrażenia là-bastam, np.:

Je regarde ces oiseaux, là-bas.
Patrzę na te ptaki, tam.

Pronoms démonstratifs (zaimki rzeczowne wskazujące)

Zaimki wskazujące, które mogą zastąpić rzeczownik, mają następujące formy:

celle (r.ż. lp.) – ta

celles (r.ż. lm.) – te

celui (r.m. lp.) – ten

ceux (r.ż. lm.) – ci

Pronoms démonstratifs często są używane przed zaimkiem względnym: celui qui/que…, celle qui/que…, ceux qui/que…, celles qui/que…, np.:

Elle a jeté cette lampe, celle que je n’aimais pas.
Ona wyrzuciła tę lampę, tę, której nie lubiłem.

Elle a jeté cette lampe, celle qui était dans ma chambre.
Ona wyrzuciła tę lampę, tę, która była w moim pokoju.

Zaimki rzeczowne wskazujące (tak samo jak rzeczowniki) mogą być wzmocnione partykułą -ci/-là:

celui-ci / celui-là – ten/tamten

ceux-ci / ceux-là – ci/tamci

celle-ci / celle-là – ta/tamta

celles-ci / celles-là – te/tamte

Porównaj użycie zaimków wskazujących przymiotnych z rzeczownymi:

Ce magasin-ci est ouvert. Celui-là est fermé.
Ten sklep jest otwarty. Tamten jest zamknięty.

Zaimek przymiotny (ce) stoi przed rzeczownikiem, a rzeczowny (celui) zastępuje rzeczownik opisywany w zdaniu.

Zaimek ça

W języku potocznym często używany jest zaimek wskazujący ça (to), który odnosi się do czegoś, o czym wcześniej była mowa. Zastępuje on całą wypowiedź lub podkreśla bardziej wartość wskazującą zaimka ce (to) w wyrażeniu c’est (to jest), np.:

Ça, ce n’est pas un problème.
To, to nie jest problem.

Ça, c’est la carte d’identité de Jean.
To, to jest dowód osobisty Jeana.

Tu veux réparer le vélo ? Ça, c’est difficile.
Chcesz naprawić rower? To jest trudne.

Comment ça s’écrit ?
Jak to się pisze?

Podsumowanie

Jak widzisz, w języku francuskim stosowanie zaimków wskazujących nie jest wcale trudne. Ich znajomość jest natomiast niezbędna do codziennej komunikacji, ponieważ są bardzo często używane w języku mówionym i pozwalają na uniknięcie powtórzeń. Ważne jest, aby zrozumieć różnice między adjectifs i pronoms démonstratifs i stosować odpowiednie zaimki w zależności od sytuacji.

Niżej znajdziesz ćwiczenia, dzięki którym utrwalisz przedstawione zasady.

Entraînons-nous !

Wykorzystując opisane zasady, przetłumacz poniższe zdania na język francuski i poćwicz użycie francuskich adjectifs et pronoms démonstratifs!

  1. Ten bilet nie jest ważny.
    Ce billet n’est pas valable.

  2. To drzewo ma sto lat.
    Cet arbre a cent ans.

  3. Chcesz przymierzyć te buty czy tamte buty?
    Tu veux essayer ces chaussures-ci ou ces chaussures-.

  4. Oni mieszkają w tej dzielnicy.
    Ils habitent dans ce quartier-.

  5. Kim jest ta osoba tam?
    Qui est cette personne, là-bas ?

  6. Ten komputer jest szybszy od tamtego.
    Cet ordinateur-ci est plus rapide que celui-là.

  7. Te bilety są droższe od tamtych.
    Ces billets-ci sont plus chers que ceux-là.

  8. Czerwony samochód jest zepsuty, weźcie ten, który jest z lewej.
    La voiture rouge est en panne, prenez celle qui est à gauche.

  9. A to, to jest paszport Paula.
    Et ça, c’est le passeport de Paul.

  10. To mi nie przeszkadza.
    Ça ne me dérange pas.

Podobają Ci się nasze treści?

Mów pełnymi zdaniami w każdej sytuacji!

Rozwiń znajomość języka obcego z aplikacją Prestonly. 7-dniowy okres próbny z pełnym dostępem.