Czas Perfekt to najczęściej używany czas przeszły w języku niemieckim – zarówno w mowie, jak i w piśmie. To właśnie jego używamy, gdy opowiadamy o tym, co już się wydarzyło ⌛.
Na pierwszy rzut oka może wydawać się skomplikowany, ale w rzeczywistości opiera się na prostym schemacie. Wystarczy poznać jego budowę i kilka podstawowych zasad, żeby zacząć swobodnie mówić o przeszłości.
Perfekt to czas przeszły złożony. Składa się z:
czasownika posiłkowego haben lub sein
oraz imiesłowu czasu przeszłego – Partizip II.
Czasownik posiłkowy stoi na drugim miejscu w zdaniu, a imiesłów – na końcu.
Przykład:
Zapamiętaj:
Większość czasowników tworzy Partizip II według prostego schematu:
Przykłady:
kochen (gotować): ge + koch + t = gekocht
machen (robić): ge + mach + t = gemacht.
Dla łatwiejszej wymowy w niektórych czasownikach pojawia się dodatkowe -e-. Mowa o czasownikach, których temat zakończony jest na -t, -d, -chn, -ffn. Schemat w tym przypadku wygląda tak:
arbeiten (pracować): ge + arbeit + e + t = gearbeitet gearbeit
warten (czekać): gewartet
kosten (kosztować): gekostet.
Jeżeli chodzi o czasowniki złożone, zapamiętaj, że:
w czasownikach rozdzielnych ge- pojawia się w środku:
aufräumen (sprzątać): auf + ge + räum + t = aufgeräumt
w nierozdzielnych (z przedrostkami be-, ent-, emp-, er-, ge-, miss-, ver-, zer-) ge- nie występuje:
verkaufen (sprzedawać): ver + kauf + t = verkauft geverkauft.
Cząstka zwrotna zachowuje się tak jak w czasie teraźniejszym i stoi po czasowniku posiłkowym:
W zdaniu oznajmującym:
czasownik posiłkowy jest na drugim miejscu
imiesłów na końcu.
W pytaniach czasownik posiłkowy stoi przed podmiotem:
Niektóre czasowniki tworzą Partizip II nieregularnie – ich form trzeba się nauczyć na pamięć.
Kilka przykładów:
lesen → gelesen
sehen → gesehen
trinken → getrunken
schreiben → geschrieben.
Z czasem zauważysz, że wiele z nich tworzy podobne wzorce.
Większość czasowników tworzy Perfekt z haben, są to:
czasowniki wymagające dopełnienia w bierniku (Akkusativ), tzn. odpowiadające na pytania kogo? co?, np.
sehen – widzieć
machen – robić
kochen – gotować
essen – jeść
wszystkie czasowniki zwrotne, np.
sich waschen – myć się
sich anziehen – ubierać się
sich erholen – odpoczywać
sich entspannen – relaksować się
sich freuen – cieszyć się
sich verlieben – zakochać się
zwroty:
es gibt – jest/są, znajduje się/znajdują się
es regnet – pada deszcz
es schneit – pada śnieg.
Sein używamy głównie, mówiąc o:
ruchu/zmianie położenia/przemieszczaniu się, np.
fahren – jechać
gehen – iść
laufen – biegać
kommen – przychodzić
reisen – podróżować
starten – startować
landen – lądować
fallen – spaść, upaść
springen – skakać
einsteigen – wsiadać
aufstehen – wstawać
umziehen – przeprowadzać się
zmianie stanu, np.
aufwachen – budzić się
einschlafen – zasypiać
wachsen – rosnąć
aufwachsen – dorastać
sterben – umierać
vergehen – przemijać
verschwinden – znikać.
Z sein łączą się też czasowniki:
sein (być), werden (stawać się), bleiben (zostawać)
einfallen (przychodzić do głowy), passieren/geschehen (zdarzyć się, dziać się).
Niektóre czasowniki wyglądają podobnie, ale mają inne znaczenie. W dodatku w języku polskim są zwrotne, a w języku niemieckim nie, a to oznacza, że nie łączą się z haben. Porównaj:
Jeśli używasz kilku czasowników w zdaniu, nie musisz powtarzać czasownika posiłkowego:
Perfekt to podstawowy czas przeszły w języku niemieckim, który pozwala mówić o wydarzeniach z przeszłości. Jego budowa jest prostsza, niż może się wydawać – opiera się na połączeniu czasownika posiłkowego i Partizip II.
Najważniejsze na początek to zapamiętać schemat oraz nauczyć się, kiedy używać haben, a kiedy sein. Reszta przyjdzie z praktyką.
Rozpocznij naukę niemieckiego w aplikacji do nauki języków Prestonly. Wypróbuj bezpłatnie przez 7 dni i zyskaj:
Czas na ćwiczenia! Utwórz formę Partizip II podanych czasowników.
machen → ________ machen → gemacht
arbeiten → ________ arbeiten → gearbeitet
einkaufen → ________ einkaufen → eingekauft
verkaufen → ________ verkaufen → verkauft
sehen → ________ sehen → gesehen
trinken → ________ trinken → getrunken
schreiben → ________ schreiben → geschrieben
anfangen → ________ anfangen → angefangen
Wybierz odpowiedni czasownik posiłkowy haben lub sein w czasie Perfekt.
